Hotline: (0258) 3813 758

ĐÌNH PHƯỚC THẠNH

02/07/2018 00:00        
Đọc tin

Theo khẩu truyền đình Phước Thạnh có từ trước khi khởi nghĩa Tây Sơn (1771 – 1795) , khoảng niên đại vào giữa thế kỷ XVIII. Ngày đó, đình được dựng lên bằng tranh tre, nứa lá để thờ bà Mẹ xứ sở -Thiên Y A Na Diễn Ngọc Phi và thờ Bổn Cảnh Thành Hoàng. Xưa kia, khu vực này thuộc thôn Dinh Thành, nay thuộc tổ 13, thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa.

Năm 1852, dân làng đóng góp công của dựng lại ngôi đình bằng gỗ, mái lợp ngói âm dương, xây thêm gian thờ các vị Tiền hiền, Hậu hiền.

Năm 1973, là lần trùng tu đình gần đây nhất: lợp lại ngói mới, trùng tu lại Tiền hiền, Hậu hiền, nghi môn, đình được xây lại bằng gạch đá theo kiểu tường hồi bít đốc.

Đình Phước Thạnh nằm trên khuôn viên tương đối bằng phẳng, ban đầu được dựng lên bằng tranh tre, nứa lá để thờ Mẹ Thiên Y A Na, Bản Cảnh Thành Hoàng, Quan Thánh Đế Quân, Ngũ Hành thần nữ, phối thờ Tiền hiền, Hậu hiền. Sau này, dân làng đưa Kiều Khắc Hài là cử nhân khai khoa của tỉnh vào đình thờ cúng.

Đình Phước Thạnh gồm các đơn nguyên kiến trúc: Nghi môn, đại đình, nhà đông, miếu Tiền hiền.

Đình hiện tại có 13 sắc phong và 5 chiếu của các đời vua triều Nguyễn phong cho Bà Thiên Y A Na 5 sắc, phong cho Thành Hoàng 5 sắc, phong cho Quan Công 2 sắc, phong cho cụ Kiều Khắc Hài 1 sắc; đình còn lưu giữ được 5 chiếu của vua ban cho cụ Kiều Khắc Hài và cha mẹ của cụ.

Một trong những chiếu ban cho cha mẹ của cụ Kiều Khắc Hài có nội dung như sau:

Dịch nghĩa:

Vâng theo mệnh trời, Hoàng đế viết rằng :
Trẫm từ khi lập chính, việc dùng người là do căn cứ vào công trạng mà cất nhắc nên, lại dựa vào tài năng mỗi người để định thứ vị xứng đáng. Kiều Khắc hài ngươi, vốn là người của Hàn lâm viện, đã có nhiều công lao đối với triều đình. Tài học có thể xem xét ở chỗ rộng lớn, khí chất có thể trông coi đại sự, có văn hiến lại biết nhìn xa trông rộng, sớm thích nghi với việc trị quốc. Rằng: Là quan thanh liêm, thận trọng, cần mẫn. Lại răn: Có thể gánh vác được trách nhiệm lớn lao, xứng đáng được nêu gương chốn sân đình. Nay riêng ban ân lớn cho ngươi  nhậm chức Đại phu kiến tường phủ Tri phủ, hãy thành thực dốc lòng mà nhận lấy, nay bố cáo cho khắp thiên hạ cùng biết. Để sự chuộng đức của ngươi, như gió xuân lay động tới khắp cả những miền xa xôi, còn tiếng thơm thì có thể lan  tới cả song cửa của  từng nhà vậy.
Kính thay!
Ngày 28 tháng 4 năm Tự Đức 6 (1853).

Toàn bộ kiến trúc nghi môn và các trang trí trên hệ mái đình Phước Thạnh được thiết kế bởi các mảnh ghép từ các miếng gốm, sứ nhiều màu sắc với các hoa văn và linh vật biểu trưng văn hóa phương Đông: rồng cuộn, hổ hồi, rùa, hạc,.... Nghi môn đình với hệ trang trí mái đã phản ánh những nét cổ kính, tiêu biểu cho di tích Khánh Hòa và sự bề thế vốn có giúp chúng ta nhận diện di tích có vị trí, ý nghĩa quan trọng đối với người dân địa phương.

Tại vị trí trung tâm của làng, giáp với chợ Thành Diên Khánh, không khó để chúng ta nhận ra một ngôi đình cổ nằm giữa phố phường nên ít nhiều bị ảnh hưởng của đô thị hiện đại. Nhưng đó chỉ là vẻ bên ngoài, còn trong nội thất, nơi đây là địa điểm thờ phụng mang tính điển hình, tuy có phong cách hiện đại nhưng thể hiện rõ kết cấu cổ kính với cách bài trí và kiến trúc vô cùng đặc sắc.

Đình có cấu trúc 3 gian 2 chái theo lối kiến trúc truyền thống Việt, các trụ cột phía ngoài được đắp hình rồng cuộn mang lại nét đẹp cổ kính, trang nghiêm. Chánh điện được bố trí hài hòa, thống nhất với các hoành phi, liễn đối khảm xà cừ, cỗ tam sơn, các ban thờ cổ kính đã tạo nên một không gian thờ trang nghiêm mà ấm cúng. Hệ thống các ban thờ và kiến trúc bằng gỗ trong đình được chạm trổ các hình tứ linh, tứ quý tỉ mỉ, tinh tế đem lại nét đẹp thanh thoát, mềm mại trong di tích. Mỗi ban thờ trong đình có đối tượng thờ cúng cụ thể, như: Ban thờ Bản Cảnh Thành Hoàng, Ban thờ Thiên Y A Na, Ban thờ Quan Thánh,... tất cả được tập trung trong chính điện.

Chính điện đình Phước Thạnh

 

Đình Phước Thạnh không những mang trong mình những giá trị văn hóa, lịch sử độc đáo của địa phương mà còn là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử cách mạng trong thời kỳ kháng chiến của dân tộc.

Sáng ngày 19/8/1945 lực lượng khởi nghĩa ở làng Phước Thạnh tham gia vào đoàn của tổng Ninh Phước tập trung tại đình làng Phước Thạnh. …. Sau khi khởi nghĩa giành thắng lợi, đài phát thanh của tỉnh đặt tại đình Phước Thạnh dùng để tuyên truyền, vận động và tổ chức quần chúng đứng lên giết giặc cứu nước…Hàng đêm, bà con nhân dân tụ tập tại đình để nghe đài phát thanh đưa tin tức thế giới, trong nước, trong tỉnh và mặt trận Nha Trang.

Ngày 6/1/1945, tại đình Phước Thạnh diễn ra bầu cử Quốc hội khóa đầu tiên. Đình Phước Thạnh cũng vinh dự được đón đồng chí Bộ trưởng Bộ Lao động Lê Văn Hiến, các đồng chí lãnh đạo của Tỉnh, Ban chỉ huy mặt trận Nha Trang và nhân dân về đình tham gia bỏ phiếu bầu cử trong ngày 6/1. Tại khu phố Thành, máy bay địch quần đảo gần 2 tiếng đồng hồ, đã ném bom phá và bom xăng làm 1 cụ già và 3 em nhỏ bị chết, 12 người khác bị thương.

Hàng năm, đình Phước Thạnh mở hội vào mùa Xuân, lễ hội được tổ chức vào tháng 02 âm lịch, các nghi lễ được tiến hành trong lễ hội đều tập trung phản ánh những phong tục, tập quán của địa phương.

Với những giá trị lịch sử - văn hóa tiêu biểu, năm 2006, đình Phước Thạnh được UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1885/QĐ-UBND xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

                                                                          Nguyễn Thị Thúy Hằng

 

Quét mã QR để xem vị trí di tích tại đây:

                     

Bài viết được đánh giá:
Tổng số đánh giá: 1
 

Tin khác

breaker
MIẾU QUAN THÁNH
Miếu Quan Thánh do những người Việt gốc Hoa vùng Quảng Đông (Trung Quốc) sang sinh sống và làm ăn tại Diên Khánh xây dựng lên. Nơi định cư của người Hoa sớm nhất ở Diên Khánh là Thanh Minh (xã Diên Lạc), sau họ chuyển xuống khu vực Thành.
ĐÌNH ĐẠI ĐIỀN TÂY
Đình Đại Điền Tây là nơi cất giấu vũ khí, lương thực thực phẩm và là nơi tổ chức các cuộc họp của phong trào Việt Minh bàn kế hoạch chống Pháp, thành lập đội quân du kích đánh Pháp. Đồng thời, di tích còn là nơi học tập chủ trương chính sách, Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa.
MIẾU BÀ THÁNH MẪU
Miếu Bà Thánh Mẫu thuộc thôn Lạc Lợi, xã Diên Hòa, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Miếu có nhiều tên gọi khác nhau, trong đó có tên gọi gắn với truyền thuyết: xung quanh ngôi miếu có nhiều cây cổ thụ, thỉnh thoảng dân làng thấy khu vực miếu sáng rực, nhất là những đêm diễn ra lễ hội, tại miếu bà con trong vùng thấy những ánh sáng ngũ sắc từ hướng Am Chúa (Diên Điền) bay qua rồi giáng xuống chỗ miếu, sau đó bay qua Suối Đổ hoặc ngược lại, nên dân làng gọi đây là miếu Giáng, có nghĩa Thánh Mẫu Thiên Y giáng lâm vãn cảnh nơi đây.
ĐÌNH ĐẠI ĐIỀN TRUNG
Đình Đại Điền Trung thuộc thôn Đại Điền Trung 2 (Trung 2), xã Diên Điền, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Dưới triều Nguyễn, Diên Điền ngày nay là một phần của xã Đại An, phủ Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa, đến đời vua Tự Đức (1848 – 1883) dân số xã Đại An tăng lên nên đã được chính quyền địa phương chia thành bốn làng (thôn) thuộc xã Đại Điền: Đại Điền Đông, Đại Điền Tây, Đại Điền Nam và Đại Điền Trung,
ĐÌNH SƠN THẠNH
Đình làng Sơn Thạnh còn có tên gọi khác là đình Lễ Thạnh. Do trước kia Đình Sơn Thạnh thuộc làng Lễ Thạnh; năm 1969, dân làng Lễ Thạnh dời lên thôn Cẩm Sơn, hai thôn Cẩm Sơn và Lễ Thạnh đổi tên thành thôn Sơn Thạnh và đình Lễ Thạnh đổi tên thành Đình Sơn Thạnh từ đó đến nay.
ĐÌNH HỘI PHƯỚC
Đình Hội Phước tọa lạc tại thôn Hội Phước, xã Diên Bình, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Kiến trúc đình làng mang dấu ấn văn hoá độc đáo và tiêu biểu cho kiến trúc truyền thống của người Việt ở Khánh Hòa. Tiền tế có kết cấu kiến trúc theo kiểu chữ “nhất” (一), gồm hai mái, mái trước và mái sau, lợp ngói xi măng. Trên bờ nóc trang trí đắp nổi hoa văn “Lưỡng long chầu nguyệt”. Ngăn cách tiền tế và chính điện là bộ cánh cửa được thiết kế theo kiểu cửa kéo, tạo một gian hai chái khá rộng rãi.
ĐÌNH THANH MINH
Đình Thanh Minh tọa lạc tại thôn Thanh Minh, xã Diên Lạc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Đình Thanh Minh là nơi góp phần cho công cuộc giải phóng dân tộc của địa phương nói riêng và Khánh Hòa nói chung, đình còn là nơi cất giữ lương thực, thuốc men để hỗ trợ cho cán bộ, chiến sĩ đang chiến đấu bảo vệ ở phòng tuyến phía Đông (khu vực Thành Diên Khánh).
ĐÌNH PHÚ CẤP
Đình Phú Cấp tọa lạc tại thôn Phú Cấp, xã Diên Phú, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Căn cứ theo sắc phong sớm nhất mà đình còn lưu giữ được do vua Tự Đức ban tặng, có thể đoán định đình được xây dựng khoảng đầu thế kỷ thứ XIX. Trước kia, đình Phú Cấp là một ngôi miếu được hình thành tại Gò Bà Đức, làng Phú Cấp, huyện Phước Điền, về sau dân làng tìm được khu đất bằng phẳng với địa thế thuận lợi nên đình được dời về vị trí hiện nay.
ĐÌNH THỦY XƯƠNG
Đình Thủy Xương thuộc xã Suối Hiệp, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Đình tọa lạc trên một khu đất tương đối bằng phẳng, xung quanh là ruộng lúa với vị thế phía trước có sông Suối Dầu chạy qua, bên hông gối núi Hòn Dữ. Đình Thủy Xương quay hướng Nam, có 4 công trình chính: Đại đình, miếu Tiền hiền, miếu Thiên Y A Na và nhà đông.
ĐÌNH TRƯỜNG LẠC
Đình Trường Lạc tọa lạc tại thôn Trường Lạc, xã Diên Lạc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Đình Trường Lạc quay theo hướng Nam, tọa lạc trên khuôn viên đất với tổng diện tích 5.125 m2. Mặt bằng tổng thể gồm: Nghi môn, trụ cờ, án phong, đại đình, miếu Tiền hiền, Miếu Thiên Y, miếu ông Hổ và miếu Ngũ Hành.