Khánh Hoà được coi là vùng “đất lành” với “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa”. Không chỉ đơn thuần là vùng đất giàu tiềm năng kinh tế, du lịch, nhiều di sản văn hoá và sản vật thiên nhiên, con người nơi đây hiền hoà, mến khách như chính tên gọi địa danh “Khánh Hoà”. Vùng đất Khánh Hòa còn được thiên nhiên ưu đãi với rất nhiều cảnh đẹp thiên nhiên của núi rừng, sông suối, ao hồ, làng quê, biển đảo…tạo thành một hệ thống di tích – danh thắng khó nơi nào có được, mà trong số đó nổi trội nhất là vịnh Nha Trang.

          Ai đã từng đến Khánh Hoà, đi ngang qua Nha Trang dừng chân ghé lại thăm thành phố biển nằm bên bờ vịnh một trong số vịnh biển đẹp nhất trên thế giới, mà năm 2003 tổ chức “Câu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giới” đã kết nạp làm thành viên thứ 29 và ngày 25/3/2005 Bộ Văn hoá – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng danh lam thắng cảnh Quốc gia. Vịnh Nha Trang  nằm trong toạ độ 12 008’33” đến 12025’18” vĩ độ Bắc và 109007’16” đến 109 14’30” kinh độ Đông, bao gồm vòng cung bờ biển phía Đông thành phố Nha Trang (từ mũi Kê Gà giáp xã Vĩnh Lương và phường Vĩnh Hòa đến mũi Cù Hin, đèo Cù Hin giáp huyện Cam Lâm ) ra ngoài khơi vịnh Nha Trang nối các đảo Hòn Câu, Hòn Nọc, Hòn Mun tạo thành ranh giới vịnh Nha Trang. Chu vi vịnh 39,82 km, khoảng 21,50 hải lý; tổng diện tích 249,65 km2.

          Đảo lớn nhất, nổi bật, sừng sững giữa lòng biển vịnh Nha Trang là Hòn Tre. Người dân Nha Trang xem đảo như tấm bình phong mà thiên nhiên đã ban tặng cho Nha Trang để làm lá chắn ngăn chặn và xua tan những cơn bão từ biển Đông xâm nhập vào. Do vậy, Nha Trang ít chịu thiệt hại do bão tố gây ra hơn so với các nơi khác. Và đảo Hòn Tre cùng 18 đảo lớn nhỏ khác như : Hòn Miếu, Hòn Tằm, Hòn Một, Hòn Rơm, Hòn Rùa, Hòn Dung, Hòn Câu, Hòn Chồng, Hòn Đỏ, Hòn Yến… đã tạo nên cảnh đẹp nên thơ cho vịnh Nha Trang.

          Vịnh Nha Trang có nét đẹp bao la của biển trời mênh mông với những đảo lớn nhỏ nổi bật lên trên mặt biển trong xanh và những bãi cát trắng, mịn màng dưới ánh mặt trời trải dài trên các vòng cung bờ vịnh. Đặc biệt, một số đảo có chim yến làm tổ là nguồn lợi vô giá, đầy bổ dưỡng và được coi là “vàng trắng” của Việt Nam. Dưới lòng vịnh, ngoài lượng hải sản phong phú, còn có các rạn san hô ở khu vực đảo hòn Mun hình thành những thuỷ cung đầy màu sắc sinh động mà du khách không thể  bỏ qua khi lặn biển Nha Trang. Thêm vào đó, di chỉ khảo cổ học tại làng đảo Bích Đầm thuộc văn hóa Xóm Cồn cũng góp phần nâng tầm giá trị di sản văn hoá cho vịnh Nha Trang.

          Vòng cung bờ vịnh Nha Trang có thể chia làm ba đoạn với ba tiểu cánh cung rất đẹp, tựa như một đóa hoa hình bán nguyệt có ba cánh hoa nhỏ, bao gồm: tiểu cánh cung phía Bắc từ mũi Cù Hin đến Hòn Chồng (đồi La San), cánh cung thư hai dài và rộng hơn, là trung tâm của bờ vịnh, kéo dài từ Hòn Chồng đến Lầu Bảo Đại (núi Cảnh Long), cánh cung thứ ba về phía Nam vòng cung vịnh là tiểu cánh cung từ Lầu Bảo Đại đến mũi Cù Hin giáp địa phận huyện Cam Lâm.

  1. Cảnh đẹp nhìn từ Mũi Kê Gà :

Đây là thắng cảnh đặc sắc tiềm ẩn trên vòng cung vịnh Nha Trang. Mũi kê Gà có vị trí ở toạ độ 10916’ kinh độ Đông và 1222,5’ vĩ độ Bắc. Đây là điểm tiếp giáp ranh giới giữa xã Vĩnh Lương và phường Vĩnh Hoà thành phố Nha Trang. Toàn bộ mũi Kê Gà là những khối núi đá nhọn, nhiều màu sắc (đa phần là màu nâu đen) chạy dài nhấp nhô từ chân núi ra biển, cách bờ khoảng vài trăm mét. Những ghềnh đá nhấp nhô đã tạo cho nơi đây một kỳ quan tuyệt vời với hình ảnh chiếc mào gà trống khổng lồ nhô lên trên vịnh biển. Đến tham quan nơi này, ta có thể đi bằng hai hướng: phía Bắc và phía Nam.

Đi về hướng Bắc: Từ đường Trần Phú, ta đi ra phía bắc thành phố Nha Trang tiếp nối theo đường Phạm Văn Đồng, qua khỏi khu vực Bãi Tiên đến phía tây mũi Kê Gà. Tại đây, từ phía đông của đường đèo có đường mòn dẫn về phía biển, đi khoảng 300 m là xuống khu vực nhìn ra mũi Kê Gà. Nơi ta đứng có cụm rừng nhỏ rất mát lành, thuận tiện cho dã ngoại, picnic… Từ vị trí đứng tham quan, ta nhìn thấy toàn cảnh phía Bắc vịnh Nha Trang trên nền xanh bao la của biển. Đứng ở đây nhìn xuống vực sâu, làm ta có cảm giác mạnh, hồi hộp, run sợ nhưng rất thú vị vì gành đá rất đẹp và đầy ấn tượng.

Đi theo hướng phía Nam mũi Kê Gà: cũng đi theo hướng trên, nhưng đến bờ biển không đi thẳng ra phía Bắc mà du khách rẽ phải, đi theo đường mòn và lối đi bậc cấp dẫn lên đỉnh mũi Kê Gà, nơi có trạm Viba. Tại đỉnh núi, du khách không rẽ vào trạm Viba mà tiếp tục đi vòng qua núi, theo đường mòn xuống khu vực ghềnh đá hình mào gà. Trước mặt ta hiện ra một vùng biển thật ấn tượng, những khối núi đá mào gà hiện ra trước mặt muôn hình vạn trạng, lô nhô trên mặt biển xanh. Đặc biệt, dãy núi đá hình mào gà nhìn từ phía Bắc bây giờ lộ rõ hơn. Nếu du khách đi xuống đến giáp mặt biển, nhìn theo dãy núi đá chạy dài ra biển về hướng Đông, ta thấy toàn dãy núi đá có hình con rồng khổng lồ đang uốn lượn trên mặt biển; nhưng đầu khối núi đá vươn ra xa nhất lại mang dáng hình con tê giác hai sừng đang ngâm mình trong nước. Khi bóng ngã về chiều, toàn bộ khu vực mũi Kê Gà như động Thiên Thai. Trong tranh tối, tranh sáng, các đỉnh núi và ghềnh đá chuyển sang màu sậm đen nổi lên trên màu sáng của nền trời và mặt biển lóng lánh trước hoàng hôn, cho ta những hình tượng như Phật Bà Quan Âm tọa thế.

Tại đây, vào mùa Hè nước biển trong veo, xanh ngát, mặt biển hiền hoà. Vào mùa Đông biển động, mang theo từng con sóng bạc đầu hàng hàng, lớp lớp nối tiếp tiến vào bờ, đập lên những gành đá ven sườn núi, tạo thành những cuộn sóng bạc trắng dâng trào, tung toé, trông thật hùng vĩ và đầy ấn tượng. Tại hai khu vực bờ biển phía Bắc và phía Nam mũi Kê Gà có những bãi tắm còn nguyên sơ, môi trường trong sạch. Những bãi tắm là những bãi đá nhẵn nhiều màu sắc và hình thù xếp lớp quanh bờ. Trong tương lai, nơi đây có thể cải tạo thành những bãi tắm rất lý tưởng.

Ngoài ra, khi đứng ở khu vực mũi Kê Gà chúng ta còn thấy toàn cảnh đẹp phía Bắc vịnh Nha Trang giáp phía Nam đầm Nha Phu và xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hoà. Nhìn ra vịnh Nha Trang, ngắm cảnh đẹp đảo Hòn Rùa (hòn Mát), hòn Câu, hòn Dung, phía Bắc đảo Hòn Tre…

 

  1. Cảnh đẹp nhìn từ khu vực Hòn Chồng:

          Tại đây, du khách có thể nhìn bao quát được toàn cảnh các đảo phía Bắc vịnh Nha Trang, cận cảnh Hòn Chồng – Hòn Đỏ, hòn Vợ, bãi biển Hòn Chồng, trung tâm thành phố Nha Trang, đường Trần Phú và đường Phạm Văn Đồng. Đặc biệt, du khách có thể nhìn thấy rất rõ núi Cô Tiên với hình ảnh người con gái hiền hoà, xinh đẹp, khuôn mặt đầy đặn, phúc hậu, thân hình căng đầy sức sống đang nằm thả mình chìm đắm trong làn gió mát rười rượi của vịnh Nha Trang.

          Tại đây, đã cho ra đời biết bao tác phẩm thi ca, hội hoạ đi vào lòng người và sẽ thú vị biết bao khi được nghe truyền thuyết về “Người Khổng lồ” mải mê nhìn ngắm những tiên nữ xinh đẹp đang nô đùa, vui tắm bên bờ biển mà vô tình trượt chân ngã làm đất đá tung toé, tạo nên những sự tích, truyền thuyết hấp dẫn lòng người.

  1. Cảnh đẹp nhìn từ khu vực đường Trần Phú:

          Nơi đây có những ốc đảo nhô lên giữa cửa sông, gắn liền với truyền thuyết Thiên Y Thánh Mẫu, tạo thành cụm hòn non bộ giữa cầu Xóm Bóng và cầu Trần Phú. Đây là những hòn non bộ thiên tạo, được cấu thành từ những khối đá nổi lên trên mặt nước, gắn với tên gọi Hòn Đá Chữ và phía ngoài cầu Trần Phú có một cụm đá thấp hơn, bên trên những khối đá có ngôi miếu nhỏ là miếu Cửa biển. Đi trên cầu ngắm cảnh thuyền bè qua lại cập bến Cù Lao – Xóm Bóng, phon cảnh cửa biển sơn thủy hữu tình rất nên thơ và đầy lưu luyến.

          Xa xa, du khách không khỏi ngỡ ngàng xao xuyến trước cảnh đẹp của vùng biển đảo sừng sững với Hòn Tre, Hòn Tằm, đảo Trí Nguyên …. Đẹp nhất ở vịnh Nha Trang là du khách lên tàu ra khơi đi vòng quanh các đảo để tận hưởng được cảnh sắc hùng vĩ đầy ấn tượng của các gành đá phía Đông các đảo. Trên các hòn đảo lộ ra những gành đá thiên hình vạn trạng, nhiều màu sắc khiến cho ta nhiều cảm xúc khó quên  khi được tham quan, trải nghiệm.

  1. Cảnh đẹp nhìn từ đỉnh đèo Cù Hin:

          Đây là ranh giới giữa vịnh Nha Trang với vịnh Cam Ranh. Đứng tại đây ngắm nhìn, ta mới thấm được cái đẹp thơ mộng và hùng vĩ vô cùng ấn tượng của vịnh Nha Trang, ngắm nhìn cận cảnh một cách trọn vẹn các đảo phía Nam của vịnh như: Hòn Tre, Hòn Miếu, Hòn Một, Hòn Tằm, Hòn Mun nổi bật lên vùng biển trời xanh thẳm, lồng lộng gió ngàn. Đặc biệt, nơi đây có dãy núi Đồng Bò trùng điệp chạy dài ra biển tạo nên những vực sâu có nhiều gành đá rất ấn tượng khi ngắm cảnh đèo Cù Hin ngoạn mục uốn lượn quanh bờ vịnh.

          Tiềm năng của vịnh Nha Trang rất lớn về kinh tế và du lịch biển. Cùng với Festival biển “Nha Trang biển hẹn”, đưa du khách đến gần hơn với đời sống cư dân phố biển, góp phần quảng bá du lịch Nha Trang, nơi hội tụ và lan toả hình ảnh con người đất nước Việt Nam ra thế giới, từ đó góp phần làm giàu đẹp hơn cho quê hương Nha Trang- Khánh Hoà ./.

                                                                             Nguyễn Văn Thích